Medisch, gezondheid en milieu

Kankerscreening, klimaatverandering etc..

Supplementen ter voorkoming van ziektes? Afgezien van een gezond dieet met voldoende beweging, waarbij het immuunsysteem van het lichaam geactiveerd wordt, is ook de persoonlijke hygiëne van belang. Ofwel; veelvuldig (goed) wassen van de handen; niezen in een (papieren) zakdoek, oppervlaktes (speciaal in de keuken) hygiënisch reinigen zijn een paar adviezen, die besmetting met bacteriën en virussen reduceren. Iets, wat we eigenlijk al lang weten. Maar je moet ook niet overdrijven; zeep is prima, het hoeft niet allemaal ‘’antibacteriële’’ chemische troep te zijn. Stop dus met shoppen in winkels waar eindeloos lange schappen je van alles willen aanpraten om fitter, gezonder, slanker of minder ziek te worden. En feit is, dat we nog niet alles weten over ons immuunsysteem en de interactie met microben, bacteriën en virussen die op en in ons lijf leven (huid, darmen, longen). Dat in onze darmen goede bacteriën essentieel zijn voor onze gezondheid, daar zijn we inmiddels wel achter. Die goede helpertjes beschermen ons tegen ziekmakende infecties op verschillende niveaus en manieren. Dus; eet gezond, beweeg voldoende en laat die supplementen staan. 

 

En laten we daarbij gelijk even wat zaken rechtzetten: kou vatten/griep. Traditioneel treedt dat op in tijden, dat we door de kou vaker binnen zitten, gezellig op een kluitje met elkaar. En de respectievelijke ‘’beestjes’’. Regelmatig dus even goed kleden en een frisse wandeling maken doet je goed en kan al bijdragen tot minder vatbaarheid.

Stress kan je immuunsysteem verzwakken; want chronische stress produceert een stresshormoon Cortisol, welk goede immuun cellen doodt of verzwakt. Lichaamsbeweging is daarom extra belangrijk; daarmee reduceer je het niveau van stresshormonen.

Leeftijd: ons immuunsysteem wordt zwakker naarmate we ouder worden? Deels klopt het, omdat op hogere leeftijd infecties, die we vroeger behandelen, zoals waterpokken, in andere vorm terugkomen en vaccins minder effectief werken in ouderen ten opzichte van kinderen. En na tientallen jaren van activiteit van de immuun cellen en erbij betrokken organen, zoals de thymus, zie je ook daar een moeheid optreden en vermindert de productie van nieuwe cellen. We verliezen dus kostbare immuun cellen en dus ook het ‘’geheugen’’ over hoe het lijf moet omgaan met ziekteverwekkers. Ook hier kan een gezonde, actieve leefstijl een positieve bijdrage leveren.

Bewegen! Extra bewegen helpt je immuunsysteem. Waarom? Als je meer beweegt, stimuleer je de immuun cellen ook, om meer te patrouilleren en dus meer ziekteverwekkers op te sporen en te elimineren. Blijf actief, in plaats van zitten af te wachten, tot problemen ontstaan, is het advies.

 

Plastic; de mens heeft zoveel plastic geproduceerd sinds WO II, dat we de hele wereldbol in plastic zouden kunnen inpakken, aldus een internationale studie. En dat is niet leuk, maar buitengewoon alarmerend. Want ons menselijk handelen heeft grote gevolgen voor de wereld. Er is geen plek op de wereld, waar geen plastic is. Alles is al vervuild door waterflessen, plastic zakken, polystyreenklompjes, compact disks, sigarettenfilters, nylon kousen en ga zo maar door. Soms is het nog maar microscopisch klein, soms is het goed zichtbaar. Niet alleen zwemt dit spul door alle wereldzeeën, nee, het zakt ook naar de diepste dieptes. En dat is geen gezond teken voor het nieuwe tijdperk, waar we ons in bevinden. Het Anthropoceen heeft het Holoceen, welk 12.000 jaar geleden begon, opgevolgd. Een nieuw geologisch tijdperk, sterk door ons mensen beïnvloedt. Of we het nu hebben over radioactiviteit (kernbommen, nucleaire installaties), CO2 uitstoot, aluminium, plastic en zo voorts = het leidt ertoe, dat veranderingen in de wereld zich versnellen.

In 2050 zit meer plastic in de zee dan vissen. En heel veel vissen (en us ook al veel vogels) bevatten al grote hoeveelheden plastic. En dat consumeren wij. Afval gaat weer terug het milieu in, en zo gaat de kringloop en afbraak nog verder. Niet alles kan opgevangen worden door de natuur, en zo zullen we op lange termijn hard geconfronteerd worden met de ongelofelijke hoeveelheid aan plastic en ander afval, welk wij mensen jaarlijks produceren.

 

Bolivie’s op 1 na grootste meer is verdwenen; ruim 100 families moesten vertrekken, omdat er geen water meer is om te overleven. Het meer Poopo is official ‘’verdampt’’. E.e.a. zou het gevolg zijn van El Niño; een meer zo groot als 2x Los Angeles is dus foetsie, weg. Herstel is deze keer niet meer mogelijk; de CO2 uitstoot en fossiele brandstoffen hebben tot een versnelde smelting van gletsjers geleid en dit is een beeld voor de toekomstige klimaatverandering, aldus wetenschappers. Men geeft de regering de schuld voor de verdamping van het ondiepe zoutmeer; mismanagement van watervoorraden en het negeren van vervuiling door de winning van tin verderop in de rivier. De grootste, in eigendom van de staat zijnde tinmijn Huanuni, dumpt onbehandeld afvalwater in de uithammen van het meer. Bewoners, die het meer wilden redden, geven aan dat de ramp had kunnen worden voorkomen. Niet alleen vervuiling, het wegpompen van duizenden liter water ten behoeve van mijn-activiteiten maar ook El Niño hebben het toch al fragiele ecosysteem de afgelopen 30 jaar ernstig verstoord. De watertemperatuur steeg met 1 C, en mijn-werkzaamheden verhinderden toestroom van vers water en leidden tot meer slibvorming. Een toekomst voor het dorpje of de omgeving? Is er niet meer. Ruim 3200 mensen ontvingen al humanitaire hulp. Er is nog maar 2% aan water over in het meer, en ruim 75 vogelsoorten zijn inmiddels uit het gebied verdwenen. Triest.

 

Kanker-screening heeft nog nooit echt aangetoond, levens te redden, zoals voorstanders steeds claimen, Aldus The BMJ.  De discussie gaat over ziekte-specifieke mortaliteit (dood) versus algemene mortaliteit. Dat laatste zou, aldus wetenschappers van Oregon Health & Science University, de standaard moeten zijn, waartegen de effectiviteit van kankerscreening gemeten moet worden. 

Neem prostaatkanker: miljoenen biopsieën worden genomen per jaar, die als gevolg van vele foute diagnoses leiden tot opname in ziekenhuis en vervolgens (vaak als gevolg van complicaties) de dood. Uit een een onderzoek bleek, dat 68% van de vrouwen denkt, dat borstscreening het risico op het krijgen van borstkanker zou reduceren; 62% dacht, dat screening het risico met 50% zou verminderen en 75% dacht, dat 10 jaar van screening 10 doden als gevolg van borstkanker per 1000 vrouwen minder zou opleveren. Helaas…Uit het meest actuele Cochrane onderzoek over PSA/prostaatkanker blijkt, dat niet aangetoond is, dat er een reductie in prostaatkankerdoden plaatsvond. En mammografie bleek eveneens niet aantoonbaar minder doden door borstkanker op te leveren. In tegendeel, de negatieve gevolgen van foute-resultaten met overbehandeling/complicaties blijkt in relatie tot een algemene reductie van doden belangrijker te worden; hoezo levensreddend? 

Wat betekent dit nu? Wel, de voordelen, waarop voorstanders van (preventieve) screening steeds hebben gehamerd, blijken vooral succesvol doordat ze inspelen op de angst, de nare ziekte te krijgen. Zolang het niet helder is, dat er een echt voordeel te behalen valt met screening – aldus de wetenschappers – kun je mensen niet van informatie voorzien om een gefundeerde keus te maken. Dat moet ook eens helder zijn! In hoeverre screening levens redt, kunnen we nu niet zeker zeggen. Het betekent investeren in lange-termijn-proeven, die helderheid moeten geven, of de moeite en de jarenlange kosten van preventieve screening opwegen tegen de veronderstelde winst van minder doden en de risico's van onnodig behandelen met complicaties. Politieke wil, financiële middelen en publieke verwachtingspatronen zijn de struikelblokken voor ondersteuning van kostbare, intensieve wetenschappelijke onderzoeken ter ontwikkeling van consensus over wel/niet het nut van screenen. Bovendien kost het veel tijd.

Men roept artsen/specialisten op, open te communiceren met hun patiënten over de limieten van screening en  de wens tot meer bewijs van voordelen, om zo rationeel, gefundeerd en gezamenlijk een besluit tot wel/niet screening te nemen. In plaats van geld te stoppen in mega-onderzoeken om een minimale daling van doden te ontdekken, met bijkomende risico’s van ernstige consequenties voor patiënten, zouden we eerst moeten investeren in transparante informatie.

Als de onzekerheid over de mogelijke reductie van dood als gevolg van screening weggenomen wordt, is een goede keus mogelijk. Artsen moeten af van schijnzekerheid en angst-opwekking met vage ‘’voordelen’’; feit is, ‘’het voordeel is onduidelijk’’. Informatiemateriaal zou moeten bestaan uit feiten over risico’s, nadelen, complicatie van o.a. ‘’foute’’ resultaten of schijnzekerheid. 

Het is te hopen dat de medische tak deze adviezen serieus neemt. En dat de patiënt/cliënt  de regie over zijn lijf in eigen hand houdt en op basis van objectieve informatie zijn keuze maakt, zonder dat daar o.a. belangenverstrengelingen (zoals extra verdiensten voor o.a. artsen en screeningcentra) of onder druk zetting door middel van angst, een rol speelt. Dat vraagt volwassen, actief en kritisch doorvragen. Vraag de arts b.v. eens, of hij/zij zelf a) de screening zou laten doen en/of de voorgestelde behandeling zou ondergaan bij een negatieve uitslag.