columns

Leve de banken

Een EU principe akkoord moet ervoor zorgen, dat alle 28 EU landen een depositogarantiestelsel opstellen voor spaartegoeden tot 100.000 Euro, om spaarders te beschermen indien een bank failliet gaat. Gefinancierd door banken. EP en lidstaten moeten nog instemmen. En lidstaten kunnen daarop tot 2024 uitzondering maken. En tot die tijd?

Niger: een van de armste landen van West Afrika. Barst van uranium. Het Franse Areva, delft sinds 40 jaar dit kostbare goed, waarbij Niger nauwelijks van profiteert. ¼ van de Franse behoefte komt uit de Niger; ruim 5000 ton. In 2015 start een 3e mijn voor 5000 ton. Bij de productie van 1 kg uranium ontstaat 335 kg afval, welke nog 85% van de oorspronkelijke radioactiviteit bevat. De afgelopen 40 jaar is een enorme berg van meer dan 35 ton radioactief besmet afval en chemicaliën bovengronds ontstaan. Omdat de bevolking niet is geïnformeerd over de gevaren, wordt dit veelvuldig gebruikt om huizen en straten te bouwen. Radioactiviteit is gemeten in de aarde, lucht, het water en in de muren van huizen. Ver boven norm. Besmet afvalwater wordt in rivieren en meren gedumpt.  Uranium als fijnstof in de lucht, en Radon als radioactief gas en bijproduct van de uraniumwinning zijn bewezen veroorzakers van o.a. long/maag/lever/nier/huidkanker en leukemie. Maar Areva heeft ziekenhuizen gebouwd. En biedt gratis medische verzorging maar wijst elke beschuldiging van de hand. Ruim 270 miljard liter grondwater is al gebruikt; sterke daling pegelstand zorgt voor verwoestenij. Conflicten groeien. Regering wil heronderhandelen om meer te profiteren en armoede te bestrijden. Zal niet lukken want Areva is machtig en poneert zich als weldoener voor de economie; voorloper bij  risicopreventie en milieubescherming. Helaas zijn camera’s alleen ingezoomd op mediaoffensief en niet op meetapparatuur voor radioactieve straling. Vive la France.

Woutertje B benadrukte onlangs dat financiële prikkels in de zorg niet deugen. Het loont meer om mensen te behandelen dan om preventief te werk te gaan. Hij pleit voor gezondheids-afhankelijke beloning.  Niet-zorg-gerelateerde kosten (riante salarissen, conferentie uitjes naar warme oorden, verspilling en fraude) moeten snel aangepakt worden. Juist! Traditionele Chinese Geneeskunde (ruim 3000 jaar oud) zegt: een uitstekende arts wordt betaald zolang zijn cliënt gezond is. Een slechte arts laat de cliënt ziek worden. En werd ontslagen. Zonder gouden handdruk of riant pensioen...

De EC is boos op sociale media. Ze zijn een gevaar bij onderhandelingen. Omdat de EC t stiekem aan een nieuw handelsverdrag werkt, met regels voor intellectueel eigendom. Het vorige – ACTA – bezweek onder grote (sociale) mediadruk. Als de onderhandelingen niet zo stiekem waren, zou het niet nodig zijn om informatie via de sociale media te verspreiden denk ik dan. Ontwijken en frustreren van het publiek debat en stiekeme onderhandelingen, die goed uitpakken voor bedrijven en verschillende belangen, maar slecht voor de Europese burger? Krom hoor.

Waar Europa achterblijft, neemt Latijns Amerika actie. Tegen fast food. Oktober startte Mexico met een 8% extra belasting op verpakte producten zoals chips en op flessen frisdrank. Ecuador heeft nu een kleurcodering ingevoerd waarbij vet/suikergehalte direct zichtbaar is. Peru, Uruguay en Costa Rica verboden in 2012 junk food (hamburgers, zoetigheden) op staatsscholen. Het continent is bezig, om mensen gezondere voeding te laten kiezen. Zuur voor o.a. McD. Of Coca Cola, waar Mexico nr. 2 op hun wereldmarkt was. Andere landen overwegen navolging. O.a. Columbia. Een enkele keer kan een fast/junk food producent genomen maatregelen terugdraaien. Zoals in Chili, waar in 2012 de koppelverkoop van junk food met kinderspeelgoed verboden werd. Thans mag dit weer wel, als daarvoor een licentie is verkregen. En toch blijven fast food ketens zoals McD beweren, dat ze ook uitgebalanceerde maaltijden verkopen. En dat de armsten zich McD niet kunnen veroorloven. Helaas blijkt in de USA – zie mijn eerdere bericht over Detroit – dat junk food maaltijden vaak voordeliger zijn dan gezonde voeding kopen, omdat die niet vlakbij, noch goedkoop te verkrijgen is. Maar Detroit is gestart met ‘’zelf telen en consumeren’’ en dat lijkt het gezondste alternatief te zijn tegen ongezond, te vet/zout/zoet industrieel gefabriceerd voedsel. Maar anders leren koken en eten moet geleerd worden. En kost dus tijd. Levert wel gezondheidswinst op.  

EU doelen: banken moeten niet meer door hun grootte economieën kunnen ontwrichten. Riskant investmentbanking moet gesplitst worden van zakendoen met klanten/spaarders. Klinkt leuk, maar er is geen plicht tot splitsing van activiteiten. Het bankentoezicht mag dit bepalen. En ook alleen bij 29 banken, de anderen zijn vrij.  Eigenhandel zou verboden moeten worden, maar dit betreft dan alleen die zaken, die geen relatie hebben met cliëntenzaken, nu of in de toekomst. Totale handel bij problemen in aparte entiteit op te nemen klinkt aardig, maar is waardeloos, omdat er vele uitzonderingen zijn zoals handel met waardepapieren, verzekering van valuta en rentetarieven of Europese staatsobligaties. Kortom, wassen neus regels, uitzonderingen ten voordele van de banken. Lobby richt zich op toezicht en de burger draait uiteindelijk toch op voor het gedonder. Want banken en toezichthouders mogen ook achteraf bepalen, of de handelsactiviteit werkelijk een risico vormde of niet. En straf? Ho maar. E.e.a. gaat pas vanaf 2020 gelden. Als iedereen instemt. En ondertussen alle zwakke broeders zijn geholpen.

Viviane is boos. Europese grondrechten en EU wet is helder over vrijheid bij vestiging/werk in de EU. Maar geeft geen automatisch recht op gebruik van nationale sociale systemen. Want alleen de werkende EU burger heeft recht op deze vergoedingen. Dus Duitsers moeten niet mauwen, ze hoeven o.a. de werkloosheidsuitkering (Hartz IV) niet toe te kennen aan werkloze EU burgers. Als nationale sociale systemen te genereus zijn, aldus Vivje, dan is dat gebaseerd op nationaal recht, en niet op EU recht. Zelf schuld dus. Dus: Nederland, Engeland en Duitsland doe je huiswerk, pas de sociale wetgeving aan, zodat sociale-vergoedingen-immigratie voorkomen wordt.