columns

EU-gebral, Poolse toestanden en minimalisme

Ik snap het niet meer; asielzoekers die vrouwen verkrachten of misdaden plegen zouden mogelijk uitgewezen kunnen worden…? Meldt Duitsland. Ik ben keihard: asielzoekers die Europa’s waarden, normen en wetten schenden, direct het land uitzetten; zonder vergoeding, coulance en zonder asielaanvraag. Nu geen voorbeeld stellen is straks buigen. Dat kan niet de bedoeling zijn!

 

Nog meer hommeles in het Midden Oosten: nu tussen Saoedi Arabië (SA) en Iran. Omdat SA een sjiitische religieuze leider executeerde. Iran is Assad’s beste bondgenoot; SA wil Assad kwijt en dus bevoorraden ze Al Nusra en IS….Jemen wordt gebombardeerd door SA om Huthi’s te hinderen aan nog meer landjepik. Irak is de belangrijkste politieke medestander van Iran; samen strijden ze tegen IS, terwijl SA zich als ‘’beschermer’’ van de soennitische minderheid tracht te positioneren, die juist in Irak ervoor hebben gezorgd, dat IS kon groeien. Libanon: de door SA ondersteunde soennitische en christelijke fracties kunnen zich niet verenigen met de door Iran ondersteunde Hezbollah. Terwijl SA de olieproductie wil beperken, om concurrenten uit te schakelen, wil Iran straks ruim 1 miljoen vaten extra exporteren. SA kampt met 90 miljard deficit en zint op een atoomprogramma (incl. nucleaire wapens). Het Westen is hopeloos verdeeld: wel/niet wapenleveringen stoppen terwijl ze zo lucratief zijn? En ondertussen bieden partijen zich voor bemiddeling aan. Zoals Rusland en Irak…

 

EU toppers krijgen met terugwerkende kracht fors meer salaris. Er komen plannen voor EU-tolheffing. Leidt mooi af van vluchtelingen, waar gezamenlijk beleid onmogelijk lijkt en Schengen een illusie wordt, nu 5 landen grenscontroles ingesteld hebben. De situatie in Oostbloklanden wordt grimmiger; eerst Hongarije, toen Slovakije, en nu Polen. Ze omarmen de welstand; kansen en ontvangen veel geld, maar hervormen averechts en neigen meer naar Russische toestanden, waar hervorming, modernisering en democratie nog lang op zich laat wachten. En toch wil Europa – zonder concrete strategie & beleid – steeds meer Oost Europa landen binnenhalen?

 

En het dreigement aan Polen? Net een tandeloze Siberische tijger. De bazooka van harde maatregelen is gebrul om niks, want het zal niet gebeuren. Ook al biedt artikel 7/EU-verdrag mogelijkheden; fase 1) men stuurt een waarschuwing en laat de regering tijd voor antwoord. Helpt dit niet, komt fase 2); een openlijke aanbeveling, om binnen x tijd de zaak aan te passen. Oh helup, fase 3) gaat nog verder: de commissie onderzoekt, of Polen de eisen heeft ingewilligd; zo nee, kunnen verdere maatregelen volgen. WAUW! Maar dan moet ook de Europese Raad meedoen; want dan moet men vaststellen dat er sprake is van duidelijk gevaar voor grondrechten in Polen (22 landen excl. Polen moeten ja stemmen); Dan krijgt Polen wederom tijd om zich te beteren. En zo nee? Dan kunnen de EU partners zwaarwegende schending constateren (met instemming van alle landen, dus ook Hongarije…) en als laatste? Met gekwalificeerde meerderheid kan de EU bepalen, Polen bepaalde rechten conform EU-verdragen uit te sluiten. Of de geldkraan dichtdraaien. Bijzonder pijnlijk, want Polen is de grootste netto-ontvanger met 16 miljard, terwijl het aan de EU maar 3,8 miljard betaalt. Tot 2020 staat nog eens 73 miljard voor overmaking gepland. Kortom, alle gedreig ten spijt; niets van dat alles zal ingezet worden. Deze procedures zouden jaren kosten. Ondertussen is het geld overgemaakt, en nationalisme standaard. Ook Hongarije bleek niet vatbaar voor fase 1-3 en alles blijft zoals het is. De Europese droom wordt nachtmerrie.

 

Een nieuw noodpotje voor bad banks moet zogenaamd de belastingbetaler tegen miljarden kosten beschermen. Per 1 januari gelden de nieuwe regels voor sanering – en in het uiterste geval sluiting – van banken, het zogenaamde SRM mechanisme. De Europese banken moeten het voortaan zelf bekostigen, is het idee. Want als het fout gaat, moeten eerst eigenaren, schuldeisers en pas in laatste instantie (dus toch!?) de spaartegoeden en belastinggeld eraan geloven. Nou, da’s nog eens een geruststelling, zeg. Het potje is alleen beschikbaar voor die landen, die het SRM hebben ondertekend; EU en niet-EU. Banken moeten het potje vullen tot 55 miljard in 2024. Snelheid (binnen 2 dagen) wordt voorzien bij oplossing van problemen. En als ze eerder omvallen, die topbanken? En het potje niet gevuld is?

 

Erdogan gedraagt zich steeds vreemder; stelde hij eerder nog, dat een land beter af is met een echte regeringsleider – je hoefde maar te kijken naar Hitler’s Duitsland – of landen als de VS, Frankrijk of Poets Rusland, blijkt men een dag later zijn ‘’ongelukkige’’ vergelijk alweer glad te willen strijken. Hij meent het wel! Hij aast op aanpassing van de grondwet, waarbij een zwaardere rol (= lees: macht) aan de president wordt toegekend. De Koerden moeten dood en vluchten massaal. En nu mogen verloofde stelletjes op straat niet eens meer handjes vasthouden. Vluchtelingen gaan met hulp van Turken onverminderd met bootjes op weg naar Europa, de situatie in de opvangkampen verandert niet en Europa moet constateren, dat de afspraken niets waard zijn maar veel geld kosten. Op naar het Sultanaat.

 

De Basilikata, in het Zuiden van Italië, met haar karige bergen, onvruchtbare grond en grote armoede gold lange tijd als schandplek. De regio bloeide pas op toen geologen en ingenieurs ruim 30 jaar geleden op een van de grootste bekende aardoliereserves op het Europese continent vonden. Sindsdien vloeit er dagelijks ca. 11 miljoen liter aardolie; het Agridal ontwikkelde zich tot een goud- of beter gezegd – oliemijn. Bijna 200 miljoen Euro stroomde in de kas van de regio-regering en haar gemeenten. 20 van de 27 boorgaten liggen op het gebied van het kleine stadje Viggiano, met 3500 inwoners. Daar vloeit niet alleen rijkelijk olie, maar ook geld. Feesten, voetbaltoernooien, beurzen, concerten; plots is alles mogelijk daar. In het stadje van Maria, de olie en de muziek, zoals lokale bestuurders euforisch juichen. Maar ja, net zoals in Alaska, komt ook in het ‘’Texas Italië’’ de ontnuchtering; ruim 2 miljarden vingen de bestuurders de afgelopen 15 jaar aan delfkosten. Maar veel is hier niet van te zien. Het is allemaal ergens verdampt. Het grote geld werd gemaakt door anderen, vooral aardolie- en energiebedrijf Eni; het grootste bedrijf van Italië en een van de meest winstgevende in Europa. Dominante aandeelhouder is de Italiaanse Staat, die 30% van de winst opstrijkt. En natuurlijk verrijkten zich ook lokale ondernemers en clans. Maar helaas hebben de mensen in de regio er nauwelijks wat van gehad, behalve een korting bij het tankstation. Nog steeds heeft ruim 38% onvoldoende inkomen. Maar dat gaat nu veranderen; men wil per jaar 40 miljoen ‘’verdelen’’ aan behoeftigen; een basisinkomen van 500/maand dus voor werklozen zonder uitkering en families met een jaarlijks inkomen onder de 9000. Het zou ruim 8000 huishoudens ten goede komen. Maar daar staat wat tegenover; ofwel vrijwilligerswerk, het volgen van re-integratie-trajecten op de arbeidsmarkt of bijscholing. Waar in het rijke noorden dit soort programma’s vooral door EU-gelden worden gefinancierd, moet het geld in de Basilikata vooral via olie opgehoest worden. En de zogenaamde mensvriendelijke maatregel heeft een venijnige staart die nu uitmondt in heftige strijd: nieuwe boringen zijn nodig, ook voor de kust, zo wordt de bevolking verteld; met duizenden nieuwe banen die lonken, wil men zo de vernietiging van het milieu en het toerisme goedpraten. Of een referendum het tij gaat keren? We zullen het zien.

 

Een onderdeel van Cargill in Colorado/USA (vleesverwerking) ontsloeg 190 moslim-werknemers nadat deze – voornamelijk Somaliërs – hun werk hadden neergelegd uit protest over de regeling voor het gebed. Onnodige escalatie en voer voor islamofobe groeperingen en politici. Want sinds 2009 beschikt de fabriek over een eigen gebedshuis voor mensen van ander geloof. Maar er moet wel gewerkt worden, en het gebed moet zich schikken met werkroutine. Ondanks dat de regels op zich niet waren gewijzigd, kwamen de medewerkers 3 dagen achter elkaar niet opdagen. Exit was de reactie. Want men bleek niet vatbaar voor een redelijke oplossing. Een afgevaardigde van de Somalische mensenrechtencommissie (???) spreekt van onbegrip van Cargill voor het feit, dat moslims al naar gelang het jaargetijde op verschillende tijdstippen moeten bidden…

 

De VS klaagt VW nu civielrechtelijk aan. Kan wel 90 miljard gaan kosten. Winterkorn geniet nog steeds van 12 mio/maand. Pikant; al 2011 wist de EU commissie van de veel te hoge emissiewaarden bij dieselauto’s. Geen van de steekproefsgewijs onderzochte auto’s bleek de norm te halen. Niet Renault Clio en VW Golf, of Fiat Bravo of BMW 120d. En ondanks dat wetenschappers een aanpassing van de toelatingscriteria eisten, gebeurde tot 2014 helemaal niets. Tot het VW-schandaal. Waarom niet? Wordt nu onderzocht. Onderzoek? Haagse toestanden: doofpot en ‘’sorry, foutje, bedankt’’…met dank aan autolobby en EU-ambtenaren met eigen agenda.

 

Meer vrijheid door minder. Steeds vaker kiezen mensen bewust voor minder – o.a. kleine behuizing (Tiny houses beweging boomt), minder materiele goederen en simpeler leven. Zonder bankrekening, weggeven wat je niet echt dagelijks nodig hebt. Sommigen willen meer tijd dan geld en werken in deeltijd, zonder eigen tv, wasmachine of auto en sluiten zich aan bij ruil-groepen en food-sharing. Slapen in een hangmat, met zonder mobiele telefoon en 2e hands kleding. Gaat dat? Ja, dat gaat. Minimalisme heet deze levensstijl, die gekenmerkt wordt door ‘’opruimen’’ van eigen geest, maar vooral eigen leefruimte en minimalisering van consumptie (consuminderen). Bevrijdend, omdat er minder druk is; er valt niks te verliezen: zonder auto geen benzine, keuring of verzekering betalen. Te veel mensen worden overvoerd door het te grote aanbod en willen gewoon basic. En weer anderen zijn de ratrace van de arbeidsmarkt en willen rust en vrije tijd. Minimalisme is overigens niet gelijk aan ascetisch leven; je kiest zelf, wat je belangrijk vindt en richt je leven dienovereenkomstig in. Geven en nemen; dat kan ook globaal. Films en boeken gaan erover. Maatschappelijke normen veranderen, omdat eigenlijk al onze basisbehoeften bevredigd zijn. En dan zoekt men verder – o.a. over de zin van het leven, duurzaamheid en de maatschappij, en vooral hoe we simpelweg gelukkig worden. Misschien nog niet eens zo’n gekke trend in een tijdperk, waar ‘’meer’’ uiteindelijk toch ook minder betekent?