Over voedsel

Halfwaarheden, frisdrank is echt slecht en BIG IS schade...

Soms is de berichtgeving suggestief, selectief of tendentieus. Neem het recente verhaal over ‘’Citrusolie is genotoxisch’’ van Foodlog. Als je er even verder in duikt, blijkt – ook met hulp van Fenaroli’s Handbook of Flavours – dat het perilla aldehyde een representant is voor een groep van 9 aroma’s, waaronder o.a. citroenolie. Komt voor in de schil van citrusvruchten. En ook in de perilla (kruiden)plant, bergamot, zwarte thee, gembergras, lavendelolie, muntolie, guave etc. Deze aroma’s worden gebruikt in o.a. gebak, toetjes, vleesproducten, alcoholische- en niet-alcoholische dranken.

In 2013 verzocht de EC de EFSA om nieuwe veiligheidsevaluatie na signalen, dat het p-mentha-1,8-dien-7-al (FL 05.117), perilla aldehyde dus, mogelijk toch genotoxisch is = of wel het DNA kan aantasten. Ja, bleek dus. Ondanks vraagtekens van het onderzoekspanel  bij de controledata. Er zou dus een veiligheidsrisico verbonden zijn aan het gebruik van deze 9 aroma’s als smaak- en geurstof (wordt ook in cosmetica toegepast).

Nou moet de EFSA besluiten, welke actie erop moet volgen. Maar ach, de hoeveelheden van deze stoffen in voeding zouden zo miniem zijn, aldus een woordvoerder, dat het onwaarschijnlijk lijkt dat de consument hier schade van ondervindt. Storm in een glas water? En bangmakerij voor een natuurlijk aroma – als je het tenminste niet in een industrieel/chemisch proces ‘’eruit haalt’’ met mogelijk ongewenste veranderingen. Citrusfruitschillen worden o.a. in de Traditionele Chinese Geneeskunde al duizenden jaren toegepast. En citroenschilrasp? Gewoon ervan blijven genieten, daar is niks mis mee.

 

Frisdrank maakt dik en zorgt voor een stijging van Diabetes type II. Meldde het American Journal of Public Health in2007. 2008 melde het American Journal of Clinical Nutrition echter, dat een relatie tussen frisdrankconsumptie en BMI (obesitas) feitelijk niet zou bestaan. Dan werd er weer gehamerd op gezonde leefstijl en gezonde voeding; later werd gemeld, dat beweging niet echt veel uitmaakt. Dit soort absurde, tegenstrijdige berichten zorgen ervoor, dat adviezen voor een gezonde voeding of afvallen buitengewoon kritisch worden bekeken of genegeerd worden. En precies dit is de reden voor fastfood- en frisdrankproducenten om haar consumenten, artsen en vooral ook politici met liefde te omringen…Of te wel maak kennis met de BIG SUGAR strategie. Het getouwtrek over wel/niet slechte frisdrank is een voorbeeld voor de tactiek; ook al waren al in 2007 – en anno 2015 wederom bevestigde – data, dat frisdrank jonge mensen echt richting overgewicht drijft; ene  Richard A. Forshee zou in 2008 even voor een deuk in de geloofwaardigheid zorgen. Met financiële ondersteuning van Coca Cola en Pepsi voor zijn onderzoekscentrum aan de Uni van Maryland. Een medewerkster van hem, en coauteur van de bagatelliserende studie, vertrok kort daarna naar een baan in de voedingsindustrie. Die twee hadden precies die data bij elkaar gezocht, die een vrijbrief voor zoete/frisdranken opleverden. Terwijl er grove methodische fouten in het materiaal te constateren zijn. Forshee’s onderzoek is nu gepubliceerd en kan door goed geïnstrueerde lobbyisten aan politici ‘’verkocht’’ worden. Die het verhaal erachter niet kennen (noch de belangenverstrengeling van de industrie) en daardoor waarschijnlijk geen verbod voor de verkoop van zoete dranken op scholen zullen eisen. Een heel simpele preventieve maatregel om obesitas te voorkomen.

 

Ach, het is niet nieuw, dat ook toonaangevende vakbladen niet gevrijwaard zijn van manipulaties. Toen David Ludwig van de Harvard Uni overtuigende bewijzen toonde voor het potentiele verslavingsgevaar van bepaalde suikers en koolhydraten (American Journal of Clinical Nutrition 2013), werden deze resultaten door Ian Macdonald in hetzelfde blad gebagatelliseerd. Het British Medical Journal onthulde begin 2015, dat bij voorbeeld Mars en Coca Cola diezelfde Macdonald aan de Uni van Nottingham financieel ondersteunden in zijn stofwisselonderzoek. Invloedrijke experts in gremia, die de Britse regering adviseren betreffende voeding, zijn evenmin onafhankelijk als ze ons graag willen laten geloven. De Deutsche Akademie für Präventivmedizin daarentegen zorgt ervoor, dat al haar vergaderingen consequent zonder sponsoren plaatsvinden. Een ieder betaalt zelf, is het principe.

 

De eveneens beproefde strategie, om junk food middels wetenschappelijke expertise weer goed te praten, werkt door middel van ogenschijnlijk steekhoudende tegenargumenten van experts met een reputatie. Een pietsje mag daarvan wellicht waar zijn, maar dat wordt vervolgens zo opgeblazen, als of het algemeen geldend is. CokeSpeak noemen kritische voedingsdeskundigen dat. En Steve Blair is een van de bekendste. Bekend werd hij door de uitspraak, dat obesitas niet gaat over wat we in onze mond stoppen, maar dat we veel te luie donders zijn. Zijn studies gaan o.a. over de betrouwbaarheid van vragenlijsten m.b.t. voeding, en zaaien zo twijfel over de vraag, of over het eetpatroon van de Amerikaan iets substantieels te zeggen valt. Dat zulk onderzoek door Coca Cola gefinancierd wordt, vergat hij af en toe te melden, zoals in 2013 in het blad Plos One. Niet zo best voor zijn reputatie. Zijn collega Harcombe laat geen spaan van hem heel, en vindt dat hij – kijkend naar zijn foto’s – ofwel zelf ongelofelijk lui is, of teveel medicijn (o.a. Cola) van zin sponsors consumeert. Maar die trekt zich er niks van aan en gaat door onder het motto ‘’vet, maar fit’’ en trekt de aandacht daarmee weg van eten en lichaamsgewicht als ziekmakende factor. De kern van zijn boodschap: niet iedereen, die overgewichtig is, is al ziek. Dat klopt inderdaad, want er zijn nog andere risico factoren die een rol spelen in hoe snel en gevaarlijk extra kilo’s worden voor hart, bloedvaten en stofwisseling. Maar zo leeft de overgewichtige met de illusie, dat hij gezond is. En het sust politici in slaap die eigenlijk de dik makende wereld – industrie en keuzepatroon - voor kinderen en volwassenen zou moeten aanpakken. Kijk maar eens naar de website www.CokeSpeak.org als je nog meer half waarheden van wetenschappers wilt nalezen, die op hun wijze gesponsord worden van BIG FOOD. Ook hier gaat het erom, dat wetenschappers een tipje van de sluier oplichten, om daarmee o.a. journalisten in verwarring te brengen. De lobby zorgt er vervolgens voor, dat juiste adviezen o.a. aan politici worden gegeven, zodat onwelgevallige besluiten achterwege blijven. Neem de mislukte invoering van het stoplicht-declaratie systeem; dankzij de junkfood lobby in 2011 door de EU afgewezen. Ondanks dat de bevolkingen in de EU massaal voor dit systeem pleitten; inclusief artsen en consumentenorganisaties. Want daarmee zou de consument in een oogopslag kunnen zien wat het suiker/vet- en zout gehalte zou zijn. Het was de industrie 1 miljoen $ waard (te lezen in Journal of European Public Policy nr. 20/pag. 722). In Denemarken werd o.a. de hogere belasting op voedingsmiddelen met verzadigd vet snel na invoering (2011) op zeep geholpen (2013). Ach, waarom zou BIG FOOD, BIG SUGAR anders zijn dan BIG TOBACCO?

Zolang er duizenden lobbyisten in Europa/Brussel rondlopen, zijn raamovereenkomsten voor meer bescherming en controle van consumenten, kansloos. En er moet toch echt een ‘’stoplicht’’ systeem in Europa komen. Nou, als het aan de USA-BIG’s ligt, komt dat er niet. En TTIP gaat er tevens voor zorgen dat ook wij hiermee overspoeld worden. Preventie en gezondheidszorg worden dan een wassen neus. Want eventuele wijzigingen in beleid zullen als ‘’slecht voor de business’’ niet geaccepteerd worden.