Over voedsel

Melk, ondergrondse groente en kip

Melk. Grote hoeveelheden worden geconsumeerd, niet alleen in Amerika, maar ook Duitsland, Nederland en vele andere landen; inclusief de zuivel: boter en kaas dus.  Over het algemeen wordt een consumptie van ¼ liter melk/dag aanbevolen. Ook door de Duitse Gesellschaft für Ernährung (DGE). Als we spreken over voor/nadelen van melk gaat het m.n. om het calcium (goed voor de botten); eiwitten en verzadigde vetten (met mate gezond) en schadelijke transvetten plus de melksuiker lactose die bij sommigen spijsverteringsproblemen kan opleveren. Nu blijkt discussie over de zogenaamde MicroRNA die in de melk voorkomt. Dat zijn kleine, erfgoed-achtige molekulen, die specifiek de activiteit van genen in ons lijf zouden kunnen beïnvloeden. Melk zou dan net als een virus werken: melk zou niet een eenvoudig levensmiddel zijn maar een machtig, evolutionair program voor een sneller groeiend organisme, aldus Prof. Melnik in Nutrition Journal (2013). Goed voor baby’s en jonge dieren, zodat ze snel en volledig voorzien worden van voeding, noodzakelijk voor de groei. Maar voor volwassenen is melk schadelijk. (Ik roep het al 30 jaar dat de mens na zijn babystadium melk niet nodig heeft).

Wat is nou het geval? Naar Melnik’s theorie zorgt dit MiR voor activering in het lichaam van signalen, die met het ontstaan van acne, dichtslibben van bloedvaten, diabetes, overgewicht, kanker en neurodegeneratieve aandoeningen in verband gebracht kunnen worden. Juist omdat melk geconcentreerde proteïnes en dus die MiR bevat, die bij zouden dragen aan een proces bij de concentratie van de groeifactor IGF-1, die bij kinderen/jeugdigen de groei aanstuurt. Wie veel melk drinkt, heeft een hogere IGF-1-spiegel, blijkt uit onderzoek. Dat melk via de groeifactor IG-1 het risico voor bepaalde civilisatie-aandoeningen kan verhogen, wordt door meer wetenschappers vermoedt. Tot nu toe bleek uit grote studies niet, dat melk in principe schadelijk voor volwassenen zou zijn. Voor diabetes-2 zou het zelfs een lichte beschermende factor hebben. Bij prostaatkanker echter lijkt melkconsumptie een verhoogd risico op te leveren.

En toch zijn er ook aanwijzingen voor nadelige effecten van melk: een Zweedse studie wees uit, dat mensen met lactose-intolerantie (die dus geen melk kunnen verdragen/verteren) en dus melkproducten moeten mijden, minder borst-/eierstok- en longkanker optreedt. M.b.t. darmkanker zijn er tegenstrijdige bevindingen; enerzijds zijn er aanwijzingen voor een daling van het risico bij melkconsumptie, anderzijds blijkt een recente studie de vraag op te roepen, of de consumptie van vlees en melk het risico voor borst- en darmkanker juist verhoogd. M.n. in Europa (onze runderrassen) in tegenstelling tot gebieden, waar vlees/melk van Yak’s en Zebu’s wordt geconsumeerd (lagere % kanker); in India, Mongolië en Bolivia. Mogelijk speelt een in onze runderrassen voorkomend virus hierbij een rol.  Het MiR zou tevens ook de activiteit van menselijke genen kunnen beïnvloeden. Het RNA blijkt daarbij zo goed ‘’verpakt’’ dat zelfs pasteurisatie van melk, of de passage door maag/darm het laat overleven. Melk is overigens niet het enige product, welk MiR produceert; je vindt het ook in eieren of planten (van dat laatste zou je echter enorme hoeveelheden moeten consumeren). Hoe dan ook, op dit moment is er geen reden door paniek of om melkconsumptie af te raden, met mate genoten, hoeft melk/zuivel bepaald niet slecht te zijn.

 

London kweekt energie- en waterzuinige sla in ondergrondse bunker, kopt een krantenartikel. Een volwaardige stadsboerderij functioneert sinds kort in een bunker uit de 2e WO in Chapham. Met energiezuinige LED verlichting wordt verticaal salade en kruiden op hydrocultuur gekweekt. Hierdoor wordt 70% minder water verbruikt dan kweek in vollegrond of kas. Per jaar kan zo 5 – 20.000 kg groente van consistente kwaliteit geproduceerd worden, want er is geen invloed door het weer. En van even veel belang is de korte afstand van producent naar consument; binnen een paar uur na het plukken kan de groente worden afgeleverd bij de afnemer; restaurant, cateraar of verkooppunt. Zo wordt het smaak/vitamineverlies van deze Growing Underground groentes beperkt, aldus De Standaard.

 

Veel gezondheidsbewuste mensen kiezen bij proteïne voor kip. Het is mager en is minder schadelijk als rood vlees. Je kunt er dus veel van eten. Toch? De globale trek in kip is echter zo snel groeiend, dat gezondheids- en milieuexperts waarschuwen, dat we hierdoor een proteïne probleem veroorzaken, met negatieve effecten voor onze planeet, en zonder onszelf iets goeds te doen. Ook al is de algemene perceptie, dat proteïne goed is voor ons, betekent dat nog niet dat het van 1 bepaalde bron afkomstig moet zijn. In tegendeel. Marketingtechnisch is het briljante, omdat proteïne vast onderdeel is van ons dieet. Maar dan met max. 50 g/dag, en niet 75g of veel meer, zoals gebruikelijk in de USA en Europa. Wat velen niet weten: ook vele groentes bevatten proteïnes, evenals vis (en insecten). Thans wordt ervan uitgegaan, de kippenvlees goed is voor ruim 50% stijging van de globale vleesproductie over de komende 10 jaar, en dat overvleugelt dan het tot nu toe meest populaire vlees – varkensvlees – in 2020. Natuurlijk, mager kipvlees (zonder vel, en niet gefrituurd) is een goed alternatief voor rood vlees, maar de tendens is, dat we steeds meer van eten. En dat kan op lange termijn tot gezondheidsproblemen leiden. Beter zou het zijn, als we verschillende soorten proteïnes tot ons nemen, ook in de vorm van peulvruchten, granen en groentes. Die tevens ook een groot aandeel aan vezels leveren. Nog afgezien van het feit, dat ook al kijkt de kippenvleesproductie nog een van de minst-slechte opties voor het milieu, ze consumeren veel voer, en door meer soja aan te planten, verdwijnt veel bos en stijgt de CO2 uitstoot. Een op planten gebaseerd dieet verdient in elk opzicht de voorkeur, ze bevatten veel proteïne, en in combi met bonen en rijst, is dit uitstekend voor ons. Bovendien verbruikt plantenteelt minder water en andere grondstoffen, dan veeteelt. En gezien de groeiende waterschaarste, zou dit wel eens een hard argument voor lagere vleesconsumptie kunnen worden. Nou is het niet de bedoeling – noch realistisch om te denken dat dit 1-2-3 kan – om iedereen aan boekweit, peulvruchten, granen en groenvoer te zetten, maar je zou kunnen beginnen, door b.v. in ‘’vleessauzen’’ (zoals voor lasagna) een deel vlees te vervangen door peulvruchten. Smaakt nog lekker ook! Dat men daarbij denkt, dat de voedselindustrie dit in ready-meals kan ‘’inbouwen’’ zodat mensen ‘’stiekem’’ minder vlees consumeren, lijkt me nou weer niet zo handig…..